Taal en Maatschappelijke ontwikkeling

Workshops en andere activiteiten

De kunst van Proza

De kunst van Poëzie

De kunst van Vertellen

Onder de Amandelboom

Hilde wilde...

 

 

Hoera! Proficiat! Een nieuwe ‘De Bies”!

 

Voor mij is ‘goed nieuws' meestal een taalwaarheid. Een taalwaarheid omschrijf ik als een product in geschreven taal van een integere publicist. De publicist mag een wetenschapper zijn met een vaardige pen. Mijn favorieten zijn uiteraard taalkunstenaars: dichters, toneelschrijvers, romanauteurs en kortverhalenschrijvers (en songwriters ). Uiteraard heb ik onder wetenschappers ook mijn voorkeuren; vooral onder filosofen, kosmologen, biologen en allerlei soorten natuurkundigen. Maar voor samenstellers van woordenlijsten/woordenboeken val ik altijd als een blok. Ik ben stapelgek op woordenboeken en woordenlijsten. Sinds ik vanaf mijn achttiende over een eigen salaris beschikte ben ik ze blijven aanschaffen. In allerlei talen. In allerlei formaten. Stap ik in het buitenland een boekenwinkel binnen dan is het om mij te laten verrassen door weer een woordenboek dat mij bekoort. Op universiteitsboekhandels in de Verenigde Staten bij voorbeeld, zijn woordenlijsten te krijgen verwerkt in spraakcomputers, die zo klein zijn als een zaktelefoon. Deze wonderlijke apparaatjes geven de gebruiker van elk woord naar behoefte: de uitspraak, de spelling, de betekenis, vertalingen in o.a. het Spaans en enkele andere betrekkingen!

Waar ik werkelijk idolaat van ben is alle woordenlijsten die iets inventariseren met betrekking tot de Nederlandse taal: mijn moedertaal en werktaal. Daarbij horen noodzakelijk alle woordenlijsten/-boeken van alle in Suriname gesproken etnisch-culturele talen en van onze heerlijke lingua franca.
Ik vind het inspirerend om mij uren te verliezen in een woordenboek. De betekenis, de oorsprong, de afgeleiden van allerlei woorden zeggen zoveel over het menselijke verlangen om het bestaan in woorden uit te drukken. Taal is een wonder. Het menselijke vermogen om talen te leren en te gebruiken is eveneens wonderbaarlijk.
Wat mij het eerste opvalt en aanspreekt bij iemand die ik voor het eerst ontmoet, zijn behalve dier gelaat meteen ook dier taalgebruik. Zoals experts op dat gebied karakters afleiden uit de handpalmlijnen, zo meen ik te kunnen horen aan iemands taalgebruik of ik met die persoon een waarachtig gesprek zou kunnen voeren. Vooral zogenoemde analfabeten kunnen een waarachtiger taalgebruik hebben dan vele zogenoemde intellectuelen. En kinderen: vibrerend is het om te volgen hoe gestaag de taalontwikkeling van een jong kind in betrekkelijk korte tijd onvoorstelbare sprongen maakt.

Dan heeft Suriname het voorrecht een huislinguïst te hebben als doctor Renata de Bies . Een dame die met inzet van heel haar hebben en houden het Nederlandstalige taalgebied bij de les houdt wat de ontwikkeling van het Nederlands in Suriname betreft. Met de nauwgezetheid waarmee een wetenschapper als Charles Darwin zandkorrels bestudeerde om ordening te brengen in ons denken met betrekking tot het ontstaan van de biologische diversiteit, weet deze begenadigde taalspecialist, uit de voortdurende stroom van taalgebeurtenissen, datgene te zeven wat helderheid brengt in ‘ hoe het Nederlands zich in Suriname ontwikkelt '. Het is monniken- en nonnenwerk. Het is werk dat een diepe concentratie vergt, een uiterste nauwgezetheid, een onvoorwaardelijke liefde voor talen in het algemeen en voor het ‘Nederlands in Suriname' (genoemd Het Surinaams Nederlands) in het bijzonder. Woordenboeken/-lijsten geven niet slechts een inventarisatie weer van een taalschat, ze geven ons niet slechts informatie over betekenissen en herkomst van woorden, ze helpen ons niet alleen aan de juiste spelling: woordenlijsten/-boeken verruimen onze taalmogelijkheden zowel mondeling als schriftelijk . En dan heb ik het niet eens over het belang van dergelijke inventarisaties voor de geschiedenis van een taalontwikkeling: voer voor o.a. linguïsten, taalpsychologen en historici.

In mijn werkkamer (Nederland) heb ik mij altijd ‘omringd' geweten door vele woordenlijsten: mijn stille taalschatten! Dat gaf een enorm ontspannen gevoel: alles was mogelijk! Als een bergbeklimmer was ik met een perfecte uitrusting: mijn woordenboeken binnen handbereik. Vaak heb ik de schrijfarbeid onderbroken om urenlang te snuffelen in een of ander woordenlijst op zoek naar iets wat ik dan ook altijd vond. En altijd weer ben ik verrast geworden door de onvoorstelbare mogelijkheden die zo'n kleine taal als het Nederlands biedt. En alsof ik een glas mooie wijn tot mij nam (ik drink absoluut geen alcohol als ik werk aan een roman e.d.) heb ik mij overgegeven aan het verdwalen in woordenboeken van Surinaamse talen. Schrijven kan een feest van inspiratie & creativiteit zijn voor iemand die pretendeert aan te voelen, waarom er staat in Het Oude Testament: “ God zei: Er moet licht komen. En er was licht .” En ook: “ In het begin was het Woord; het Woord was bij God en het Woord was God..!”
Ik noem mijzelf niet graag ‘christen' (omdat ik vind dat het christendom aan paradigma-vernieuwing toe is), maar vanwege haar taalschatten zweer ik bij de 2 bijbelboeken; en uiteraard ook bij de oergeschriften van niet-christelijke religiën. Waarheidzoekende woorden . Ik houd van die inspanning.

Sinds 10 april 2008 zijn Suriname, België en Nederland een woordenboek rijker. Geen Van Dale maar een De Bies . Onthoud ook deze naam: De Bies. Ja, DE BIES. En kom je Renata de Bies toevallig tegen buig voor haar zelfs als ze dat niet opmerkt. Liever nog ga je naar haar toe om haar te feliciteren met het eindproduct van haar mentale krachttoer. En dan: meteen naar de boekhandel voor het kopen van een exemplaar. Woordenboeken/-lijsten horen een vaste plaats in huis te hebben zoals een pot zout.

Omdat ook ik naar behoefte met zo'n De Bies nog meer smaak kan toevoegen aan mijn taalgebruik, roep ik vanaf deze plaats, zo formeel als ik maar kan: Lieve en Weledele Mevrouw Doctor Renata de Bies, u hebt mij zoveel rijker gemaakt met uw nieuwe woordenboek van het Surinaams-Nederlands: Van Harte Proficiat en dat u lang mag leven in uitstekende gezondheid en daarbij wilt blijven werken aan het samenstellen van WOORDENBOEKEN…!

 

Astrid H. Roemer

 

(Ga naar vorig artikel van Astrid H. Roemer)

 

Naar boven

 

 
TALENT IS EEN EXTRA VLEUGEL!! Copyright ©, 2006 www.bukutori.org